دارونامه (ايورمكتين)
IVERMECTIN
دسته داروئی:
ضد انگلهای خارجی و داخلی.
اشکال داروئی:
Solution for injection: 1%
مكانيسم اثر:
آیورمکتین باعث تحریک آزاد سازی گاماآمینوبوتریک اسید (GABA) از نرونهای پیش سیناپسی ميشود. (GABA) به عنوان یک نروترانسمیتر مهاری عمل کرده و موجب بلوکه شدن تحریک پس سیناپسی نرون مجاور در بدن نماتودها و رشتههای عضلانی بند پایان میشود. بدین طریق آیورمکتین از طریق ترشح GABA باعث فلجی و مرگ انگل ميشود. انگلهای کبدی و انگلهای Tape Worm (انگلهای نواری) از GABA به عنوان یک نروترانسمیتر استفاده نمیکنند، بنابراین آیورمکتین روی آنها موثر نیست. فارماکوکینتیک:
آیورمکتین
پس از تزریق به سرعت جذب و منتشر ميشود.حداکثر غلظت پلاسمایی آن 4/4 ساعت
پس از تزریق مستقیم به داخل شیردان حاصل ميشود. این دارو بخوبی در
بافتهای بدن توزیع شده ولی به CSF
نفوذ نمیکند. باقیمانده دارو اکثرا در بافت کبد، چربیهای بدن و به
میزان کم در عضلات قابل جستجو میباشد، 98% این دارو توسط مدفوع و 2% آن
از راه ادرار به خارج دفع ميشود.
موارد مصرف:
آیورمکتین برای درمان و کنترل آلودگیهای انگلی داخلی و خارجی در گاو و گوسفند به شرح زیر مورد استفاده قرار میگیرد:
گاو:
ـ
انگلهای گرد معده و روده: استرتاژیا استرتاژیا، استرتاژیا لیراتا،
همانکوس پلاسهای، تریکوسترونژیلوس اکسشی، تریکوسترونژیلوس کولوبریفور میس،
کوپریا آنکوفورا، کوپریا پونکتاتا، کوپریا پکتیناتا، ازوفاگوستوموم
رادیاتوم، نماتودیروسها، استرونژیلوئیدس پاپیلوزوس، بونوستوموم فلوبوتوم.
ـ انگلهای ریه: دیکتیوکالوس وی وی پاروس.
ـ انگل چشم: تلازیا.
ـ لارو انگلهای مهاجر: هایپودرما بوویس، هایپودرما لینه آتوم.
ـ لارو مگسهای مولد میاز: کریزومیابزیانا.
ـ شپشها: لینوگناتوس ویتولی، هماتوپینوس اوریسترنوس، داما لینابوویس، سولئوپتس کاپیلاتوس.
ـ جربها: پسوروپتس اوویس، سارکوپتس اسکابیئی، کوریوپتس بوویس.
ـ کنهها: اورنیتودوروس ساوینئی، بوئوفیلوس میکروپلوس، بوئوفیلوس دکوکوراتوس.
گوسفند:
ـ
انگلهای گرد معده و روده: همانکوس کنتورتوس، استرتاژیا سیرکومسینکتا،
استرتاژیا تریفورکاتا، تریکوسترونژیلوس اکسئی، تریکوسترونژیلوس
کولوبریفورمیس، تریکوسترونژیلوس ویترینوس، نماتودیروس، کوپریاکورتیسئی،
ازوفاگوستومرم کولومبیانوم، ازوفاگوستوموم ونولوزوم، شابرتیا اوینا،
تریشوریس اوویس.
ـ انگلهای ریه: دیکتیوکالوس فیلاریا، پروتوسترونژیلوس رفسنس.
ـ لارو و انگل داخل بینی: استروس اوویس.
ـ جربها: پسوروپتس اوویس، سارکوپتس اسکابیئی.
مقدار و روش مصرف:
گاو: یک میلی لیتر به ازاء هر 50 کیلوگرم وزن دام به صورت تزریق زیرجلدی در ناحیه جلو یا پشت شانههای دام.
گوسفند: 5/0 میلی لیتر به ازاء هر 25 کیلوگرم وزن دام به صورت تزریق زیرجلدی در ناحیه پشت شانههای دام.
یک
نوبت تزریق آیورمکتین در گوسفند باعث کاهش تعداد زیادی از جربهای
پسوروپتس میشود و در بسیاری موارد علائم درمانگاهی نیز از بین ميرود. اما
برای از بین بردن کامل این انگل تکرار تزریق به فاصله 7 روز بعد لازم
میباشد.
ـ مصرف این دارو در سگهای کمتر از 6 هفته توصیه نمیشود.
تداخل داروئی:
گزارشی نشده است.
عوارض جانبی:
آیورمکتین دارای مرز ایمنی مناسبی ميباشد. ضریب ایمنی این دارو در گاو تا 30 برابر میزان توصیه شده ميباشد. در دوز mg/kg8
به تدریج علائم مسمومیت مثل عدم تعادل (آتاکسی) و غیره ظاهر ميشوند که در
برخی موارد منجر به مرگ دام میشوند. این علائم در گوسفند در دوز mg/kg4 ظاهر میشوند.
این دارو برای بعضی از نژادهای سگ مانند نژاد کولی مسمومیت زا ميباشد. استفاده از این دارو در زمان آبستنی بی خطر است.
زمان پرهیز از مصرف:
ـ مصرف این دارو را 21 روز قبل از کشتار دام قطع نمایید.
ـ
مصرف این دارو در دامهائی که شیر آنها مورد مصرف غذائی انسان قرار
میگیرد و دامهائی که 28 روز به زایمان آنها باقی مانده است مجاز
نمیباشد. شیر تولید شده در دامهای تحت درمان تا 28 روز پس از آخرین
تزریق نباید به مصرف غذائی انسان برسد.
شرایط نگهداری و احتیاطات:
ـ در برخی موارد موضع تزریق آیورمکتین متورم و دردناک میشود. این عارضه موقتی بوده و بدون هیچ گونه درمانی بهبود ميیابد.
ـ رعایت شرایط بهداشتی در حین تزریق زیر جلدی به خصوص در محل تزریق بسیار مهم و ضروری ميباشد.
ـ
با توجه به سیر تکاملی انگلهای مولد هایپودرما کنترل و درمان آلودگی
ميبایست در فصول مناسب و متناسب با سیر تکاملی انگل انجام پذیرد تا از
بروز عوارض ناخواسته جلوگیری به عمل آید.
ـ از تزریق داخل عضلانی و داخل وریدی این دارو خودداری نمائید.
ـ دور از نور و در حرارت زیر 25 درجه سانتی گراد نگهداری شود.
ـ دور از دسترس اطفال نگهداری نمائید.